Pretraži sajt

Cink je važan mineral u ishrani

Cink je mineral neophodan svakoj ćeliji u organizmu. Nalazi se u koži, mišićima, kostima, jetri, bubrezima, gušterači, očima i, kod muškaraca, u prostati. U organizmu se ne stvaraju rezerve cinka, tako da se on mora redovno unositi putem hrane ili suplementima.

Dejstvo cinka

Cink ima važnu ulogu u rastu i razvoju, funkcionisanju imunog sistema, nervnog sistema i reprodukciji. Neophodan je za delovanje oko 100 različitih enzima i utiče na proizvodnju raznih hormona.

Svojom ulogom u ispravnom funkcionisanju imunog sistema, štiti nas od prehlada, gripa i drugih infekcija. Suplementi cinka mogu da pomognu organizmu u lečenju reumatoidnog artritisa, lupusa, sindroma hroničnog umora.

Koristi se u lečenju steriliteta, održava zdravlje prostate, kod osoba sa dijabetesom poboljšava nivo insulina, pomaže kod smanjene aktivnosti štitne žlezde. Ubrzava izlečenje rana i iritacija kože, pa se zato koristi za lečenje akni, ekcema, opekotina i psorijaze. Kod starijih osoba usporava gubitak vida uzrokovan degeneracijom žute mrlje.

Preporučene dnevne doze cinka

Životno dobaUzrastMuškarci
(mg na dan)
Žene
(mg na dan)
Novorođenčad 0-6 meseci 2 2
Novorođenčad 7-12 meseci 3 3
Deca 1-3 godine 3 3
Deca 4-8 godina 5 5
Deca 9-13 godina 8 8
Adolescenti 14-18 godina 11 9
Odrasli 19 godina i stariji 11 8
Trudnice 18 godina i mlađe - 12
Trudnice 19 godina i starije - 11
Dojilje 18 godina i mlađe - 13
Dojilje 19 godina i starije - 12

Izvor: Food and Nutrition Board of the Institute of Medicine ------> pdf document.

Osobe sa povećanim rizikom od nedostatka cinka:

- deca
- trudnice i dojilje (pogotovo tinejdžerke)
- starije osobe
- strogi vegetarijanci
- osobe sa neadekvatnom ishranom
- osobe sa poremećenom apsorpcijom hranljivih sastojaka zbog problema sa sistemom za varenje
- osobe koje pate od dugotrajne dijareje
- alkoholičari (naročito oni sa obolelom jetrom)
- osobe sa srpastom anemijom
- pacijenti na intravenoznoj ishrani.

Nedostatak cinka u organizmu može dovesti do zaostatka u razvoju dece, usporenog seksualnog sazrevanja, dijareje, smanjenog apetita, osipa na koži, sporijeg zarastanja rana, umanjenog čula ukusa i mirisa (gubitak čula mirisa može biti nepovratan i primećen je kod osoba koje uzimaju cink intranazalno - putem sprejeva), povećan rizik od dijabetesa, povećane sklonosti ka infekcijama zbog oslabljenog imunog sistema, opadanja kose, suve i grube kože, pojave belih pega na noktima i lomljenje noktiju, mentalnih problema.

Prevelike doze cinka, više od 100 mg dnevno, mogu da oslabe imunitet i smanje nivo HDL ("dobrog" holesterola), a još veće doze (više od 200 mg dnevno) mogu dovesti do poremećaja nervnog sistema.

Prirodni izvori cinka - u kojim se namirnicama nalazi?

ostrige

Prirodni izvori cinka su crveno meso (goveđe, svinjsko, pileće, ćureće), džigerica, morski plodovi (naročito ostrige), jaja. Druge namirnice koje takođe sadrže cink su koštunjavo voće, pšenične klice, integralne žitarice, mahunarke, ali se cink iz ovih namirnica teže apsorbuje nego cink iz namirnica životinjskog porekla.

Kako cink reague u kombinaciji sa drugim lekovima?

Uzimanje suplemenata cinka sa nekim antibioticima, tačnije tetraciklinima i hinolinima, može da umanji apsorpciju i umanji efikasnost ovih antibiotika. Zato se preporučuje uzimanje suplemenata cinka najmanje dva sata nakon uzimanja antibiotika.
Dugotrajna upotreba diuretika može da pojača izlučivanje cinka kroz mokraću.

Mere opreza!

Uzimanje cinka u dozama većim od 30 mg dnevno tokom dužeg vremena, može da ometa apsorpciju bakra i dovede do anemije.

Vitamini i minerali

Vitamin A
Vitamin B6
Vitamin B12
Vitamin C
Vitamin D
Vitamin E
Vitamin K
Folna kiselina
Bakar
Cink
Fosfor
Gvožđe
Hrom
Jod
Kalcijum
Kalijum
Magnezijum
Selen

Dodaci ishrani

Amino kiseline
Glukozamin
Koenzim Q10
Pčelinji proizvodi
Riblja ulja
Vlakna
Ulje semena lana
Aditivi u namirnicama